Aż tak wielu hodowców mrówek na Świecie nie ma.
 |
Owszem są… specjaliści którzy zajmują się tak zwanym oznaczaniem mrówek. Opisują… ich budowę, tworzą… specjalne tablice szeregujące poszczególne gatunki opisując ich cechy budowy. Czasem również opisują ich zachowania w naturalnym środowisku.
Dlaczego więc ja, jak i inni hobbyści hodują mrówki w domach? Odpowiem pytaniem na to pytanie. Dlaczego ludzie hodują rybki, żaby, jaszczurki czy węże? Nie da się z nimi wyjść na spacer, porozmawiać, czy nawet przytulić jak psa, czy kota. Dlaczego więc?
|
|
Mrówki należą do tej grupy stworzeń na tej planecie, która umyka uwadze zwykłego człowieka, chyba że nieproszone wdzierają się do mieszkania, bądź gryzą, kiedy wypoczywamy gdzieś w plenerze. Ale te okoliczności, w których stykamy się z mrówkami należą do marginesu ich świata. Tam człowiek mógłby chyba nawet nie istnieć. Nie są one uzależnione od człowieka, ani też człowiek nie jest bezpośrednio uzależniony od nich, choć mają duży wpływ na jego środowisko.
|
|
|
|
Jest ich około 12 tysięcy gatunków. Gatunki rozsiane są po niemal całym świecie. Występują na pustyniach, w lasach tropikalnych i na naszych terenach - klimatu umiarkowanego. Najmniejsze mają mniej niż 1 mm długości, największe ponad 35mm. Opanowały niemal każdy zakątek lądu. Dlaczego?
Są doskonale zorganizowane, żyją w na ogół wielkich społecznościach, podzielonych na grupy o ściśle określonych obowiązkach. Ich teren stanowi często duży obszar, na którym poszukują tego, czego żadne inne stworzenie nie uznaje za godne uwagi.
|
|
Pożywienie, stanowi na ogół to, co pozostało po posiłku innych większych gatunków, coś co jest zbyt małe, by ktoś poza mrówką mógł się tym zainteresować i w końcu mrówki zajmują się oczyszczaniem terenu z osobników martwych. Wszelkie owady i zwierzęta, zostają w całości, bądź uprzednio pocięte na mikroskopijne kawałki, wciągnięte do głębokiego gniazda i tam "trafiają na stół". Kto zainteresuje się padliną, okruchami, czy drobiną soku, który wyciekł z kubka i przylgnął niepostrzeżenie do źdźbła trawy, czy płyty chodnika? - Mrówki.
|
 |
|
Mrówki, które spotykamy to prawie zawsze robotnice. Robotnicami są samice, u których narządy płciowe nie są rozwinięte, a czasem wręcz ich rozwój jest hamowany za pomocą feromonów królowej. Królowa to najważniejsza mrówka w mrowisku. Zajmuje się składaniem jaj przez całe życie oraz w pewnym zakresie kontrolą swoich dzieci, używając do tego głównie feromonów. W ten sposób decyzuje o ogólnej polityce mrowiska.
|
| Wiosną i latem, można często dostrzec mrówki ze skrzydełkami. W okresie w którym mrowisko jest już dojrzałe, królowa decyduje o kierunku rozwoju niektórych jajeczek, z których z czasem podstaną samce i samice gotowe do zapłodnienia i w późniejszym efekcie, do założenia nowego gniazda. Zaraz po zapłodnieniu, samiec ginie, zaś samica - nowa królowa spada na ziemię, wyrywa sobie skrzydełka, które nigdy już nie będą jej potrzebne i wędruje w poszukiwaniu miejsca do założenia gniazda. |
|
 |
Gniazdo
W zależności od gatunku mrówki, gniazda są budowane w różnych miejscach. Niektóre gatunki wolą ziemię, inne drewno. Gatunki preferujące drewno, drążą tunele na ogół w spróchniałych częściach pni i konarów, niektóre jednak preferują drzewa żywe. Są także gatunki, które co prawda wolą zakładać gniazda na drzewach, jednak nie w ich wnętrzach, lecz na ich konarach, bądż liściach, które zawijają w spektakularny sposób, budując w ten sposób swoje siedliska.
|
Gatunki preferujące ziemny tryb życia, kopią długie tunele i komory w ziemi, piasku czy glinie. Nie zawsze budują kopce, jakie spotkać czasem można w lasach. Często jest to szczelina między kamieniami, czy płytami chodnika, bądź mały otwór w ziemi który trudno skojarzyć z mrowiskiem. Są gatunki mrówek, które budują bardzo głębokie gniazda, które trudno wykopać nawet jeśli mocno przyłożyć się do pracy, część zaś buduje małe gniazda tuż przy powierzchni ziemi. Z czasem, kiedy kolonia mrówek rozrośnie się do sporych rozmiarów, mrowiska również stają się wielkie i okazałe.
|
 |
 |
Są także mrówki, które w ogóle nie zakładają gniazd. Są to tak zwane mrówki wędrowne, nomadne. Nawet któlowa wędruje wraz z całą kolonią, otoczona przez gromadę wiernych robotnic oraz fanatycznych żołnierzy, którzy nigdy jej nie odstępują. Te akurat dodomowej hodowli zupełnie się nie nadają.
Wybór gatunku mrówki jest uzależniony od wielu czynników, zaś wszystko zależy od tego co chcemy osiągnąć. Możemy mrówki kupić, ale ceny wachają się od 5 zł do 1500 euro! Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie, by znaleźć w najbliższym sąsiedztwie królową z tegorocznego miotu i dzięki niej rozpocząć hodowlę.
|
To bardzo proste rozwiązanie ma jednak jeden problem. Królowe nie biegają po trawnika przez cały długi rok. W zimie mrówki klimatu umiarkowanego (naszego klimatu) - hibernują. Schodzą głęboko pod ziemię i okres zimna i mrozów spędzają w uśpieniu. Należy również pamiętać by takie same warunki zapewnić mrówkom, które złapie się na pobliskiej łące. W tym celu, całe gniazdo trzeba przenieść albo do chłodnej piwnicy, albo wręcz do lodówki na okres ok 2 miesięcy. Okres w którym można znaleźć królowe gotowe i zdolne do założenia gniazda to generalnie okres od wiosny do jesieni, w szczególności zaś w dni ciepłe, często również po opadach deszczu. Okresy te mogą się różnic dla poszczególnych gatunków, lecz naczęściej
|
 [foto: socolovsky] |
 [foto: socolovsky] |
spotykaną królową jest należąca do gatunku Lasius niger, która odbywa loty godowe na ogół w lipcu, sierpniu i wrześniu. W dojrzałej kolonii królowa jest nieustannie przez robotnice czyszczona i karmiona dlatego najtrudniejszy okres dla niej, to ten, który mija od wydrążenia zaczątkowej części gniazda do czasu wyklucia się pierwszych robotnic. królowa w tym czasie (u większości gatunków) właściwie nic nie je zużywając zapasy tkanki które uprzednio służyły jej do "obsługi" skrzydeł. W mrowisku w którym pracuje już zespół robotnic, zakres obowiązków królowej sprowadza się niemal wyłącznie do znoszenia jaj. Całą resztą zajmują się bardziej wykwalifikowane robotnice, które odbierają jaja, zanosząc je do komory lęgowej. Z jaj wylęgają się larwy, które nadal wymagają opieki i karmienia. U wielu gatunków mrówek pojawia się kasta tzw. żołnierzy, która jak łatwo się domyślać zajmuje się ochroną gniazda przed intruzami.
|
|
Å»ołnierze również wymagają opieki ze strony robotnic. Na ogół nie są w stanie same się żywić i czyścić, więc i w tym przypadku robotnice mają dużo do zrobienia. Wydaje się, że właśnie ta dbalość o siebie, występująca u osobników z tego samego gniazda, decyzuje o sile społeczności mrówek.
Mrówcze specjalizacje to kolejny bardzo szeroki temat. Oczywiście ponownie wszystko zależy od gatunku. Są mrówki które wyspecjalizowały się w hodowli mszyc, bronią je, przenoszą w miejsca które dla mszyc są lepsze do żerowania zaś w zamian za to otrzymują spadź, czyli wydzielinę, którą mrówki się żywią. Inne z kolei wycinają w okolicy mrowiska wszelką roślinność i zanoszą ją do gniazda, gdzie odpowiednio spreparowana staje się pożywką do hodowli grzyba, który stanowi ich podstawę wyżywienia. Co ciekawe, grzyb hodowany przez te gatunki mrówek, nie jest w stanie przetrwać bez nich!
|
 [foto: socolovsky] |
| Ciąg dalszy nastąpi... |
|
|
|
Sporo informacji o mrówkach oraz dyskusję i nich można znaleźć na Formicopedii. Polecam.
|
